Dikur njerëzit përgatiteshin për haxh sikur mund të mos ktheheshin. Shumë prej tyre nuk u kthyen. Sot udhëtimi është më i sigurt, por urtësia e vjetër vlen ende: rregullojini punët para se të niseni, që të qëndroni në Arafat pa lënë asgjë të papërfunduar pas.
Pendimi para Allahut
Pendimi (teubeja) nuk është vetëm një ndjenjë. Dijetarët e përshkruajnë si tri gjëra: e ndaloni mëkatin, pendoheni për të dhe vendosni fort të mos ktheheni më te ai. Nëse mëkati kishte të bënte me një njeri tjetër, ka edhe një të katërt: ia ktheni të drejtën e tij.
Mos prisni Arafatin për të filluar. Filloni tani, që kur të qëndroni atje, pendimi juaj të ketë pasur javë të tëra për t’u ngulitur.
۞ قُلْ يَٰعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ أَسْرَفُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا۟ مِن رَّحْمَةِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَغْفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥٣﴾
Thuaj: “O robërit e Mi, të cilët e keni ngarkuar me shumë gabime veten tuaj, mos e humbni shpresën ndaj mëshirës së All-llahut, pse All-llahu i falë të gjitha mëkatet, Ai është që shumë falë dhe është mëshirues!”
Të drejtat e njerëzve
Allahu mund ta falë atë që është mes jush dhe Atij. Ajo që është mes jush dhe një njeriu tjetër është ndryshe. Ajo duhet rregulluar me atë njeri.
مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لأَحَدٍ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَىْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لاَ يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ
Kush i ka bërë padrejtësi dikujt, në nderin e tij apo në diçka tjetër, le ta rregullojë me të sot, para ditës kur nuk do të ketë as dinar as dirhem. Nëse ka vepra të mira, do t'i merren sipas masës së padrejtësisë. Nëse nuk ka, do të merren të këqijat e atij që u dëmtua dhe do t'i ngarkohen atij.
Ende nuk është kontrolluar nga një dijetar. Raporto një gabim
Në Turqi kjo quhet helalleşmek: para haxhit, njerëzit vizitojnë të afërmit, fqinjët dhe kolegët e vjetër dhe u thonë: “Hakkını helal et”, “Më bëj hallall çdo gjë që të kam borxh.” Te ne kjo njihet si të bërit hallall. Shumë kultura e kanë të njëjtin zakon me emra të tjerë. Mund të duket e sikletshme. Bëjeni gjithsesi. Një telefonatë e shkurtër tani mund t’ju shpëtojë nga një barrë që do ta mbanit deri në Ditën e Gjykimit.
Borxhet
Pejgamberi ﷺ tha se edhe dëshmorit i falet gjithçka përveç borxhit.3 Para nisjes:
- Paguani atë që mundeni.
- Për çdo gjë që nuk mund ta paguani ende, merreni vesh me personin të cilit i keni borxh, dhe shkruajeni.
- Tregojini familjes çfarë keni borxh dhe çfarë ju kanë borxh të tjerët.
Testamenti juaj
مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَىْءٌ يُوصِي فِيهِ، يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ، إِلاَّ وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُ
Nuk i takon një muslimani që ka diçka për të lënë me testament të kalojë dy netë pa e pasur testamentin të shkruar pranë vetes.
Ende nuk është kontrolluar nga një dijetar. Raporto një gabim
Shkrimi i testamentit (vasijetit) nuk është shenjë frike. Është sunnet, dhe është mirësi ndaj njerëzve që lini pas. Mbajeni të thjeshtë, ndiqni rregullat islame të trashëgimisë dhe tregojini dikujt ku ndodhet.
Këtë javë
- Bëni një listë të njerëzve të cilëve mund t’u keni bërë padrejtësi, me fjalë ose me para. Jini të sinqertë. Filloni me familjen.
- Telefononi ose vizitoni tre prej tyre këtë javë dhe kërkojuni t’ju falin.
- Shkruani borxhet tuaja dhe çfarë ju kanë borxh, dhe ia jepni listën dikujt që i besoni.
- Shkruani ose përditësoni testamentin, dhe tregojini familjes ku ta gjejë.
- Kërkojuni prindërve (nëse janë gjallë) faljen dhe lutjen e tyre. Nëse kanë vdekur, jepni sadaka në emër të tyre.