Eskiden insanlar hacca, geri dönmeyecekmiş gibi hazırlanırdı. Pek çoğu da dönmezdi. Bugün yolculuk daha güvenli, ama eski hikmet hâlâ geçerli: Gitmeden işlerinizi düzene koyun ki Arafat’ta durduğunuzda arkanızda yarım kalmış bir şey olmasın.
Allah’a tövbe
Tövbe bir duygu değildir. Âlimler onu üç şeyle anlatır: Günahı bırakırsınız, pişman olursunuz ve bir daha dönmemeye kesin karar verirsiniz. Günah başka birini ilgilendiriyorsa dördüncüsü de vardır: Hakkını ona geri verirsiniz.
Başlamak için Arafat’ı beklemeyin. Şimdi başlayın ki orada durduğunuzda tövbenizin yerleşmesi için haftalarınız olsun.
۞ قُلْ يَٰعِبَادِىَ ٱلَّذِينَ أَسْرَفُوا۟ عَلَىٰٓ أَنفُسِهِمْ لَا تَقْنَطُوا۟ مِن رَّحْمَةِ ٱللَّهِ ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يَغْفِرُ ٱلذُّنُوبَ جَمِيعًا ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلْغَفُورُ ٱلرَّحِيمُ ﴿٥٣﴾
De ki: "Ey kendilerine kötülük edip aşırı giden kullarım! Allah'ın rahmetinden umudunuzu kesmeyin. Doğrusu Allah günahların hepsini bağışlar. Çünkü O, bağışlayandır, merhametlidir."
Kul hakkı
Allah, sizinle O’nun arasında olanı bağışlayabilir. Sizinle başka bir insan arasında olan ise farklıdır. O kişiyle çözülmesi gerekir.
مَنْ كَانَتْ لَهُ مَظْلَمَةٌ لأَحَدٍ مِنْ عِرْضِهِ أَوْ شَىْءٍ فَلْيَتَحَلَّلْهُ مِنْهُ الْيَوْمَ، قَبْلَ أَنْ لاَ يَكُونَ دِينَارٌ وَلاَ دِرْهَمٌ، إِنْ كَانَ لَهُ عَمَلٌ صَالِحٌ أُخِذَ مِنْهُ بِقَدْرِ مَظْلَمَتِهِ، وَإِنْ لَمْ تَكُنْ لَهُ حَسَنَاتٌ أُخِذَ مِنْ سَيِّئَاتِ صَاحِبِهِ فَحُمِلَ عَلَيْهِ
Kimin bir kardeşine, onun şerefine veya başka bir şeyine karşı haksızlığı varsa, dinarın ve dirhemin bulunmayacağı gün gelmeden önce bugün onunla helalleşsin. Eğer salih ameli varsa, haksızlığı ölçüsünde ondan alınır. Eğer iyiliği yoksa, hak sahibinin günahlarından alınıp ona yüklenir.
Türkiye’de buna helalleşmek denir: Hac öncesinde insanlar akrabalarını, komşularını, eski iş arkadaşlarını ziyaret eder ve “Hakkını helal et” der. Bu bazen mahcup edici gelebilir. Yine de yapın. Bugün yapılacak kısa bir telefon, kıyamet gününe bir yük taşımaktan sizi kurtarabilir.
Borçlar
Peygamber ﷺ, şehidin bile borç dışındaki her şeyinin bağışlanacağını söylemiştir.3 Yola çıkmadan önce:
- Ödeyebildiğiniz kadarını ödeyin.
- Henüz ödeyemediğiniz borçlar için alacaklıyla anlaşın ve bunu yazıya geçirin.
- Ailenize kime borcunuz olduğunu ve kimin size borcu olduğunu söyleyin.
Vasiyet
مَا حَقُّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ لَهُ شَىْءٌ يُوصِي فِيهِ، يَبِيتُ لَيْلَتَيْنِ، إِلاَّ وَوَصِيَّتُهُ مَكْتُوبَةٌ عِنْدَهُ
Vasiyet edecek bir şeyi bulunan Müslüman bir kimsenin, vasiyeti yanında yazılı olmadan iki gece geçirmesi doğru değildir.
Vasiyet yazmak korkunun işareti değildir. Sünnettir ve geride bıraktıklarınıza bir iyiliktir. Sade tutun, İslam’ın miras hükümlerine uyun ve nerede olduğunu birine söyleyin.
Bu hafta
- Bir liste yapın. Sözle ya da parayla hakkına girmiş olabileceğiniz insanların listesi. Dürüst olun. Aileden başlayın.
- Bu hafta üçünü arayın ya da ziyaret edin ve helallik isteyin.
- Borçlarınızı ve alacaklarınızı yazın, listeyi güvendiğiniz birine verin.
- Vasiyetinizi yazın veya güncelleyin, ailenize nerede olduğunu söyleyin.
- Anne babanız hayattaysa helalliklerini ve dualarını isteyin. Vefat etmişlerse onlar adına sadaka verin.