Ne yapılır
Günün ibadetleri, Peygamber’in ﷺ yaptığı sırayla şöyledir:
- Akabe cemresini yedi taşla taşlayın, her birinde Allâhü ekber deyin. Taşlamaya başlarken telbiyeyi bırakın.
- Kurbanınızı kesin (hedy), temettü ya da kıran haccı yapıyorsanız. Hacıların çoğu bunu resmî kurban vekâletiyle yaptırır.
- Saçınızı tıraş edin ya da kısaltın. Erkekler için tıraş daha faziletlidir. Kadınlar saçlarının ucundan bir parmak boğumu kadar keser.
- Ziyaret (ifâda) tavafını ve üzerinize düşüyorsa sa’yi yapın.
Taşlama ile tıraş ya da kısaltmadan sonra, eşler arası yakınlık dışında ihram yasakları kalkar. Ziyaret tavafından (ve gerekiyorsa sa’yden) sonra hepsi kalkar.
Sıra değişirse
Bu günde insanlar Peygamber’e ﷺ, ibadetleri farklı sırayla yaptıklarını sordular.
فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَىْءٍ قُدِّمَ وَلاَ أُخِّرَ إِلاَّ قَالَ: افْعَلْ وَلاَ حَرَجَ
(Kurban bayramı günü insanlar Peygamber'e ﷺ farklı sırayla yaptıkları ibadetleri sordular.) O gün, öne alınan ya da geciktirilen hangi şey sorulduysa: "Yap, bir sakıncası yok" buyurdu.
Mezhepler, sıranın vacip olup olmadığında ve sıradaki bir hatanın ceza (dem) gerektirip gerektirmediğinde ayrılır. Kafilenizin din görevlisinin yönlendirmesine uyun.
Neden yapılır
لِتَأْخُذُوا مَنَاسِكَكُمْ، فَإِنِّي لاَ أَدْرِي لَعَلِّي لاَ أَحُجُّ بَعْدَ حَجَّتِي هَذِهِ
Peygamber'i ﷺ kurban bayramı günü devesinin üzerinde taş atarken gördüm. Şöyle buyuruyordu: Hac ibadetlerinizi benden alın. Çünkü bilmiyorum, belki bu haccımdan sonra bir daha hac yapamam.
Bu günün her ibadeti Hz. İbrâhim’e dayanır: şeytanı reddetmek, sevdiğini Allah için vermek ve inşa ettiği eve dönmek.3
Kalbinizde bugün
Bayram. Evdeki aileniz bayram ediyor, siz ise bayramın başladığı yerdesiniz. Her taşla geride bırakmak istediğiniz bir şeyi atın. Başınızı tıraş ederken hacdan yeni doğmuş gibi çıktığınızı hatırlayın ve geri götürmeyeceğiniz şeylere karar verin.
Bugünün duaları
Rabbimiz, bizden kabul et
Ne zaman Her ibadeti bitirdiğinizde ve haccınızın sonunda. Hz. İbrâhim ile Hz. İsmâil, Kâbe'nin temellerini yükseltirken bu duayı ettiler.
رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
OkunuşuRabbenâ tekabbel minnâ, inneke entes-semîul-alîm.
AnlamıRabbimiz, bizden kabul et. Şüphesiz Sen her şeyi işitensin, her şeyi bilensin.
Kaynak Kur'ân, Bakara 2:127 4